“Anh ơi, nhà em mới mua bộ đèn sưởi nhà tắm 3 bóng, anh qua lắp giúp trước khi trời lạnh nhé. Chắc chỉ cần đấu vào dây đèn cũ trên trần là được phải không?”. Cuối thu, thợ điện ở miền Bắc hay nhận những cuộc gọi kiểu này. Đèn sưởi là thiết bị công suất lớn, tỏa nhiệt mạnh, lại đặt trong phòng ẩm ướt nhất nhà, đấu tạm vào dây đèn cũ dễ gây nóng dây, nhảy aptomat, rò điện, thậm chí cháy trần.
Bài này hướng dẫn thợ điện dân dụng và người học nghề lắp đèn sưởi nhà tắm từ đầu đến cuối: chọn loại, khảo sát, chọn vị trí so với vùng nước, tính dòng để chọn dây và aptomat, đấu bảng công tắc nhiều phím, cố định trên trần, đo kiểm, chạy thử và xử lý lỗi hay gặp. Phần quạt hút thông gió riêng đã có ở bài lắp quạt thông gió nhà tắm; bài này tập trung vào thiết bị sưởi.
An toàn trước hết: mọi thao tác đấu nối chỉ làm khi đã cắt aptomat của mạch, treo biển “Đang sửa chữa” và đo kiểm lại bằng dụng cụ hai cực rằng không còn điện (xem 5 quy tắc an toàn bắt buộc). Mạch có thiết bị trong nhà tắm phải được bảo vệ bằng thiết bị chống dòng rò 30 mA (RCD/RCBO). Luôn đọc và làm theo hướng dẫn lắp đặt của nhà sản xuất: khoảng cách, chiều cao lắp, cấp bảo vệ IP và sơ đồ đấu dây của từng mẫu có thể khác nhau. Các con số trong bài là giá trị tham khảo.
Đèn sưởi nhà tắm có mấy loại?
Đèn sưởi bóng âm trần hoặc ốp trần
Loại hay gặp trong các gia đình: một mặt nạ hình vuông hoặc chữ nhật gắn trên trần, thường có 2 hoặc 3 bóng sưởi (bóng hồng ngoại hoặc bóng halogen dạng chao), kèm một đèn chiếu sáng và đôi khi một quạt hút nhỏ. Bộ sản phẩm thường đi kèm bảng công tắc nhiều phím: mỗi phím bật một nhóm bóng sưởi, một phím cho đèn, một phím cho quạt. Mỗi bóng sưởi thường vài trăm watt (ví dụ khoảng 275 W/bóng, tham khảo; xem nhãn). Loại này sưởi nhanh nhưng chói, bóng rất nóng.
Đèn sưởi treo tường
Thanh sưởi dài dùng bóng halogen hoặc sợi carbon, có chóa phản xạ và lưới bảo vệ, lắp cao trên tường, hướng chéo xuống; thường có dây giật hoặc công tắc trên thân. Vị trí gắn phải xa vùng nước, xa rèm, khăn tắm.
Quạt sưởi âm trần (sưởi gió)
Dùng thanh sưởi gốm (PTC) hoặc dây điện trở kết hợp quạt thổi gió ấm, nhiều mẫu tích hợp thông gió, sấy khô và đèn LED. Công suất sưởi thường lớn hơn đèn sưởi bóng (ví dụ khoảng 1.000–2.500 W tùy mẫu, tham khảo), có mạch điều khiển điện tử và bảng điều khiển riêng.
Hình 1. Mặt nạ một thiết bị sưởi – thông gió âm trần nhà tắm: khe hút gió có nan ngang ở trên, tấm đèn nhựa mờ ở giữa và cửa thổi gió ấm có cánh đảo gió ở dưới. Loại này thường có mạch điện tử, phải đấu đúng sơ đồ nhà sản xuất. Ảnh đã được cắt bỏ phần tên hãng và mã sản phẩm ở mép dưới. (Ảnh: Dinkun Chen, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)
Khảo sát nhà tắm và tư vấn khách trước khi lắp
Thiết bị khách mua là loại nào, tổng công suất bao nhiêu? Chụp nhãn thông số, cộng công suất bóng sưởi, đèn, quạt (hoặc đọc công suất tổng).
Trần nhà tắm là trần bê tông hay trần thạch cao, nhựa, gỗ? Thiết bị âm trần cần đủ chiều sâu phía trên trần và khoảng hở tản nhiệt.
Chiều cao trần bao nhiêu? Đối chiếu với chiều cao lắp tối thiểu trong hướng dẫn; lắp quá thấp dễ nóng đầu, bỏng tay.
Vòi sen, bồn tắm nằm ở đâu? Xác định vùng nước phun, cửa, chỗ treo khăn.
Nguồn điện hiện có ra sao? Dây đèn hiện tại cỡ nào, đi từ aptomat nào, đã có chống giật chưa, có chung mạch với bình nóng lạnh không?
Muốn điều khiển ở đâu? Bảng công tắc ngoài cửa hay trong nhà tắm ở chỗ khô? Có cần hẹn giờ tự tắt không?
Nếu khách định đấu đèn sưởi chung vào dây đèn cũ, hãy giải thích bằng con số: một bóng đèn chiếu sáng LED chỉ vài chục watt (tham khảo), còn một bộ đèn sưởi 3 bóng đã gần một nghìn watt. Báo giá nên tách rõ: công lắp, kéo dây mới, aptomat/RCBO riêng, gia cố trần, ống gió (nếu có).
Chọn vị trí lắp an toàn
Hiểu khái niệm “vùng” trong nhà tắm
Tiêu chuẩn quốc tế IEC 60364-7-701 (lắp đặt điện trong phòng tắm) chia không gian quanh bồn tắm, khay tắm thành các vùng. Cách hiểu đơn giản (tham khảo, kiểm tra tài liệu hiện hành):
Vùng 0: bên trong bồn tắm, khay tắm, nơi có thể ngập nước.
Vùng 1: khoảng không ngay phía trên bồn tắm, khay tắm (hoặc vùng vòi sen nếu không có khay), tới độ cao khoảng 2,25 m tính từ sàn (tham khảo).
Vùng 2: dải mở rộng ra ngoài vùng 1, khoảng 0,6 m tính theo phương ngang (tham khảo).
Ngoài các vùng trên: phần còn lại của nhà tắm, vẫn ẩm nhưng không bị nước phun trực tiếp.
Nguyên tắc thực hành: đặt đèn sưởi ở trần, ngoài vùng nước phun trực tiếp từ vòi sen, thường trước khu tắm hoặc giữa phòng. Thiết bị phải có cấp IP phù hợp vị trí theo hướng dẫn nhà sản xuất; không lắp thiết bị không ghi IP vào nhà tắm.
Hình 2. Trần một nhà tắm: miệng gió quạt hút ở bên trái, các đèn âm trần ở giữa, buồng tắm kính có vòi sen ở phía dưới bên phải. Khi chọn chỗ cho đèn sưởi, xác định khu vực vòi sen, chỗ người đứng tắm, các thiết bị đã có trên trần, rồi đặt đèn ngoài vùng nước phun trực tiếp. (Ảnh: Tomwsulcer, Wikimedia Commons, phạm vi công cộng)
Những vị trí không nên lắp
Ngay trên đầu vòi sen, nơi nước và hơi nước bốc thẳng lên bóng.
Sát rèm tắm, giá treo khăn, kệ nhựa – vật dễ cháy, dễ biến dạng vì nhiệt.
Trần quá thấp so với chiều cao lắp tối thiểu của thiết bị.
Chỗ phía trên trần vướng dầm, ống nước không đủ khoảng trống.
Vị trí bảng công tắc
Bảng công tắc của đèn sưởi thường không chống nước. Vị trí hợp lý là ngoài cửa nhà tắm, hoặc bên trong ở chỗ khô, xa vùng tắm, để người đang tắm không chạm bằng tay ướt. Ở một số nước, nhà tắm dùng công tắc giật dây gắn trần.
Hình 3. Công tắc giật dây gắn trần trong một nhà tắm, đặt cạnh khung cửa: người dùng chỉ kéo sợi dây cách điện, không chạm tay vào công tắc. Ở Việt Nam phổ biến hơn là bảng công tắc ngoài cửa; nguyên tắc chung là người đang tắm không phải chạm tay ướt vào thiết bị điện. (Ảnh: Stswil, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)
Tính dòng điện, chọn dây và aptomat
Tính dòng điện từ công suất
Với tải điện trở như bóng sưởi, ước lượng dòng điện theo: I = P ÷ U, với U lấy khoảng 220–230 V. Ví dụ bộ đèn sưởi 3 bóng × 275 W + đèn 20 W + quạt 30 W (số giả định để minh họa): P ≈ 875 W, I ≈ 875 ÷ 220 ≈ 4 A. Với quạt sưởi âm trần 2.200 W: I ≈ 2.200 ÷ 220 ≈ 10 A.
Tổng công suất (W) | Dòng điện ước tính ở 220 V (A) | Gợi ý cách cấp điện (tham khảo) |
|---|---|---|
300 (đèn 1 bóng sưởi) | khoảng 1,4 | Có thể đi chung mạch chiếu sáng nếu mạch đó còn dư tải và có chống giật 30 mA |
600 (2 bóng sưởi) | khoảng 2,7 | Nên đi dây riêng từ tủ hoặc từ mạch đủ tải, có RCD/RCBO 30 mA |
900 (3 bóng + đèn + quạt) | khoảng 4,1 | Mạch riêng; dây và aptomat chọn theo bảng của nhà sản xuất dây |
1.500 | khoảng 6,8 | Mạch riêng, RCBO 30 mA |
2.200–2.500 (quạt sưởi âm trần) | khoảng 10–11,4 | Mạch riêng; tránh đi chung với bình nóng lạnh; chọn dây theo dòng và chiều dài |
Con số chỉ để ước lượng; tiết diện dây và aptomat chọn theo bảng tra của nhà sản xuất dây, cách đi dây, chiều dài tuyến và hướng dẫn thiết bị. Xem thêm cách chọn tiết diện dây và aptomat cho từng mạch.
Nguyên tắc chọn dây và thiết bị bảo vệ
Aptomat bảo vệ phải bảo vệ được dây: dòng định mức aptomat không được lớn hơn khả năng chịu dòng của dây. Không “nâng” aptomat cho đỡ nhảy khi dây vẫn nhỏ.
Bắt buộc có chống dòng rò 30 mA cho mạch nhà tắm. Nên dùng RCBO riêng cho nhánh nhà tắm; việc khi rò chỉ nhánh này cắt hay cả chống giật tổng cùng cắt còn phụ thuộc cách phối hợp với thiết bị chống giật tổng. Chi tiết đấu và test xem bài đấu aptomat chống giật cho nhà ở.
Không cộng dồn tải lên mạch bình nóng lạnh. Bình nóng lạnh thường đã vài kW (tham khảo); mạch của nó nên tách riêng như bài đấu điện bình nóng lạnh an toàn.
Có dây tiếp địa (PE) tới thiết bị nếu thiết bị có cọc nối đất (ký hiệu ⏚) hoặc vỏ, khung kim loại. Màu dây theo quy ước trong bài màu dây điện trong nhà.
Dây đi trong ống luồn, cách xa vùng tỏa nhiệt của thân đèn.
Quy trình lắp đèn sưởi nhà tắm từng bước
Bước 1: Cắt điện, khóa và đo kiểm
Cắt aptomat của mạch (hoặc aptomat tổng nếu chưa rõ dây đi từ đâu), treo biển. Dùng bút thử hai cực hoặc đồng hồ vạn năng thử trên nguồn có điện trước, đo L–N, L–PE, N–PE tại đầu dây sẽ đấu, rồi thử lại dụng cụ trên nguồn có điện. Cách đo xem bài dùng đồng hồ vạn năng cho thợ điện.
Bước 2: Đánh dấu vị trí và khoét trần
Đặt dưỡng khoét (template) đi kèm lên trần, kiểm tra phía trên không vướng dầm, ống nước, dây điện. Khoét đúng kích thước để mặt nạ che kín. Đeo kính bảo hộ, khẩu trang, đứng trên thang chữ A vững, không đứng lên bồn cầu, lavabo.
Bước 3: Cố định thân thiết bị chắc chắn
Trần bê tông: bắt tắc kê đúng cỡ, đủ số điểm theo hướng dẫn.
Trần thạch cao, thiết bị âm trần: không chỉ dựa vào tấm thạch cao. Bắt thân thiết bị vào khung xương trần hoặc treo bằng ty ren, móc treo vào sàn bê tông phía trên khi hướng dẫn yêu cầu hoặc khi thiết bị nặng. Tấm thạch cao ẩm lâu ngày có thể mềm, võng.
Giữ khoảng hở tản nhiệt phía trên và xung quanh thân đèn theo hướng dẫn; không phủ bông cách nhiệt, xốp, bao nilon lên thân thiết bị.
Có quạt hút thì nối ống gió ra ngoài nhà, không thổi khí ẩm vào trong trần.
Bước 4: Kéo dây nguồn và dây điều khiển
Kéo dây nguồn mới từ tủ điện tới bảng công tắc và thiết bị, đi trong ống luồn. Với bảng công tắc nhiều phím, từ công tắc lên thiết bị cần nhiều lõi dây: mỗi phím một dây ra riêng; dây N và PE đi thẳng từ nguồn tới thiết bị. Đánh dấu từng sợi ngay khi kéo.
Mối nối trên trần phải nằm trong hộp nối có nắp hoặc hộp đấu dây của thiết bị, dùng cút nối, cầu đấu đúng cỡ dây. Xem bài cách nối dây điện đúng kỹ thuật.
Bước 5: Đấu bảng công tắc và thiết bị theo sơ đồ
Sơ đồ phổ biến của bộ đèn sưởi bóng với bảng công tắc 4 phím (tham khảo, luôn đối chiếu sơ đồ in trên thiết bị):
Dây pha (L) từ nguồn vào cực chung (COM/L) của bảng công tắc.
Phím 1 → dây ra tới nhóm bóng sưởi 1; phím 2 → nhóm bóng sưởi 2; phím 3 → đèn chiếu sáng; phím 4 → quạt hút.
Dây trung tính (N) từ nguồn đi thẳng tới cực N chung trên thiết bị, không đi qua công tắc.
Dây tiếp địa (PE) từ nguồn tới cọc tiếp địa trên thân thiết bị.
Công tắc phải cắt dây pha: nếu cắt dây trung tính, khi tắt công tắc đui bóng vẫn có điện, người thay bóng có thể bị giật. Với quạt sưởi âm trần có mạch điện tử, thường chỉ có L, N, PE vào bo mạch và dây tín hiệu sang bảng điều khiển; tuyệt đối không đấu 220 V vào cổng tín hiệu của bảng điều khiển.
Bước 6: Lắp bóng sưởi và mặt nạ
Chỉ dùng đúng loại bóng sưởi nhà sản xuất chỉ định (đúng đui, công suất, loại kính). Bóng sưởi nhà tắm thường là loại kính cứng chịu nhiệt, chịu nước bắn; bóng khác loại có thể nứt vỡ khi nước lạnh bắn vào lúc đang nóng.
Vặn bóng vừa chặt (đui lỏng gây đánh lửa, nóng đui); lắp đủ mặt nạ, lưới bảo vệ.
Đo kiểm trước khi đóng điện và chạy thử
Đo khi chưa có điện
Thông mạch dây PE: đo giữa cọc tiếp địa trên thân thiết bị và thanh tiếp địa trong tủ. Điện trở phải rất nhỏ, gần với điện trở của chính dây đo.
Điện trở cách điện: nếu có máy đo cách điện, đo tuyến dây mới giữa L–PE, N–PE, L–N khi đã tách thiết bị khỏi dây (bóng, bo mạch làm sai kết quả hoặc có thể hỏng). Mức tối thiểu thường được dẫn chiếu cho mạch 230 V là 1 MΩ ở điện áp thử 500 V DC (tham khảo theo IEC 60364-6); dây mới thường cho kết quả cao hơn nhiều.
Kiểm tra từng bóng bằng ohm kế (bóng đã tháo, nguội): bóng tốt có điện trở nhỏ và ổn định; bóng đứt dây tóc báo hở mạch (OL). Điện trở dây tóc khi nguội thấp hơn nhiều so với khi sáng, không dùng số đo nguội để tính công suất.
Đóng điện và chạy thử
Đóng aptomat/RCBO, nhấn nút Test trên RCBO/RCD: thiết bị phải cắt ngay. Đóng lại.
Bật từng phím, kiểm tra đúng phím đúng chức năng.
Dùng ampe kìm kẹp vào dây pha của mạch (kẹp một sợi, không kẹp cả L và N) để đo dòng khi bật toàn bộ, so với dòng tính từ nhãn.
Chạy 15–30 phút (tham khảo), cắt điện rồi kiểm tra độ ấm của bảng công tắc, hộp nối, đầu dây ở aptomat (mu bàn tay hoặc nhiệt kế hồng ngoại). Nóng rõ rệt, mùi khét, tiếng rè là phải làm lại mối nối.
Các lỗi thường gặp sau khi lắp và cách xử lý
Hiện tượng | Nguyên nhân hay gặp | Cách kiểm tra, xử lý |
|---|---|---|
Một bóng sưởi không sáng | Bóng đứt, đui lỏng, dây ra từ phím công tắc lỏng | Cắt điện, đổi chéo bóng với bóng đang sáng; đo thông mạch bóng; siết lại đầu dây |
Bật sưởi là chống giật nhảy | Hơi ẩm vào đui, hộp nối; dây bị dập khi lắp; dây N chạm PE hoặc vỏ; thiết bị rò | Cắt điện, sấy khô, đo cách điện từng đoạn; xem bài aptomat chống giật nhảy liên tục |
Bật hết các phím thì aptomat thường nhảy | Quá tải: đi chung mạch với bình nóng lạnh, aptomat nhỏ so với tải | Đo dòng bằng ampe kìm; tách mạch riêng; không nâng aptomat nếu dây không cho phép |
Bảng công tắc nóng, có mùi khét | Mối bắt dây lỏng; công tắc không đủ dòng cho tải | Cắt điện, siết lại; dùng đúng bảng công tắc của hãng hoặc công tắc có dòng định mức phù hợp |
Tắt công tắc mà đo bằng dụng cụ hai cực vẫn có điện giữa đui và PE | Công tắc đang cắt dây N thay vì dây L | Đảo lại để công tắc cắt dây pha |
Quạt sưởi chạy quạt nhưng không ra gió ấm | Bảo vệ quá nhiệt tác động do bít cửa gió; lỗi bo mạch | Kiểm tra cửa gió, lưới lọc; lỗi bo mạch thì liên hệ bảo hành, không tự nối tắt cầu chì nhiệt |
Tuyệt đối không nối tắt cầu chì nhiệt, rơ le nhiệt trong đèn sưởi, quạt sưởi để “chữa cháy” cho thiết bị chạy. Đó là thiết bị chống cháy cuối cùng.
Hướng dẫn khách sử dụng an toàn
Bật sưởi trước khi tắm vài phút, tắm xong tắt ngay.
Không nhìn thẳng vào bóng sưởi lâu, không để trẻ nhỏ đứng sát dưới đèn.
Không phơi, sấy khăn, quần áo trên hoặc sát đèn sưởi.
Không xịt nước, lau mặt nạ khi đèn đang nóng; cắt điện, chờ nguội rồi mới vệ sinh.
Nhà có người già, trẻ nhỏ: cân nhắc công tắc hẹn giờ tự tắt.
Hình 4. Công tắc hẹn giờ đếm ngược dạng núm xoay (đơn vị phút) trong nhà tắm một phòng khách sạn; theo mô tả của tác giả, công tắc này cấp điện cho đèn sưởi. Hết giờ công tắc tự ngắt, tránh quên tắt sưởi; chọn loại có dòng định mức phù hợp tải. Ảnh đã được cắt bỏ tên hãng và làm mờ biểu tượng trên núm. (Ảnh: Tony Webster, Wikimedia Commons, CC BY 2.0)
Công tắc hẹn giờ cơ, điện tử cho tải khác (đèn biển hiệu, máy bơm) có hướng dẫn chi tiết trong bài cách đấu công tắc hẹn giờ.
Tình huống thực tế
Đèn sưởi 3 bóng đấu vào dây đèn cũ, aptomat chống giật nhảy khi tắm
Đèn sưởi 3 bóng được đấu vào dây đèn cũ trên trần. Sau vài hôm, cứ tắm được vài phút là chống giật tổng nhảy, cả nhà mất điện. Thợ đến, cắt điện, mở mặt nạ thì thấy mối nối xoắn quấn băng dính nằm ngay trên tấm trần cạnh thân đèn, băng dính đã nhão vì nóng và hơi ẩm, có vết muội nhẹ. Cách xử lý: kéo dây mới từ tủ điện qua một RCBO 30 mA riêng cho nhà tắm, đặt mối nối trong hộp nối có nắp cách xa thân đèn, đo cách điện tuyến mới trước khi đóng điện. Nhánh nhà tắm giờ có bảo vệ riêng, dễ khoanh vùng khi có sự cố.
Danh sách kiểm tra an toàn
☐ Đã đọc hướng dẫn lắp đặt và sơ đồ đấu dây của đúng mẫu thiết bị.
☐ Đã cắt điện, treo biển, đo kiểm không còn điện bằng dụng cụ hai cực (thử dụng cụ trước và sau khi đo).
☐ Vị trí lắp ngoài vùng nước phun trực tiếp, đúng cấp IP và chiều cao lắp tối thiểu.
☐ Xa rèm, khăn, kệ nhựa; đủ khoảng hở tản nhiệt.
☐ Thân thiết bị bắt chắc vào bê tông, khung xương hoặc ty treo, không chỉ dựa vào tấm trần.
☐ Mạch có RCD/RCBO 30 mA; aptomat phù hợp với dây; không đi chung mạch với bình nóng lạnh.
☐ Dây đi trong ống luồn; mối nối trong hộp nối có nắp hoặc hộp đấu dây của thiết bị.
☐ Công tắc cắt dây pha; dây N, PE đi thẳng tới thiết bị; PE nối vào cọc tiếp địa.
☐ Bảng công tắc ở chỗ khô, người đang tắm không chạm tới.
☐ Đã đo thông mạch PE, cách điện (nếu có máy), nhấn Test chống giật, đo dòng, chạy thử và kiểm tra nhiệt mối nối.
☐ Đã hướng dẫn khách cách dùng an toàn, không nối tắt bảo vệ nhiệt, thử nút Test định kỳ.
Câu hỏi thường gặp
Đèn sưởi nhà tắm có cần dây và aptomat riêng không?
Đèn một bóng có thể đi chung mạch chiếu sáng nếu mạch còn đủ tải và có chống giật 30 mA. Bộ 2–3 bóng hoặc quạt sưởi công suất lớn nên có dây riêng từ tủ với aptomat hoặc RCBO riêng, tính theo dòng thực tế.
Có được lắp đèn sưởi ngay trên bồn tắm, vòi sen không?
Không nên. Đây là nơi nước và hơi nước tác động mạnh nhất. Đặt đèn ngoài vùng nước phun trực tiếp, theo vị trí, cấp IP, chiều cao nhà sản xuất cho phép.
Đèn sưởi có làm nhà tắm thiếu oxy hay gây hại da, mắt không?
Đèn sưởi điện không đốt nhiên liệu nên không tiêu thụ oxy như bếp than, bếp gas. Nhưng bóng sưởi chói và nóng: không nhìn thẳng lâu, không đứng quá sát, không để trẻ nhỏ dưới đèn một mình; ai có bệnh về da, mắt nên hỏi bác sĩ.
Thay bóng sưởi bằng bóng đèn thường cho rẻ có được không?
Không nên. Bóng khác loại có thể nứt vỡ, quá nhiệt đui hoặc không sưởi được. Chỉ thay đúng loại bóng ghi trên nhãn hoặc hướng dẫn, và cắt aptomat, chờ bóng nguội trước khi thay.
Bài tập thực hành
Bài 1 – Tính tải và chọn phương án cấp điện: Một nhà tắm có bình nóng lạnh 2.500 W và khách muốn lắp thêm đèn sưởi 3 bóng × 275 W, đèn 20 W, quạt 30 W (số giả định). Tính dòng điện của từng thiết bị ở 220 V, dòng tổng nếu bật đồng thời, rồi đề xuất phương án cấp điện (mạch riêng hay chung, thiết bị bảo vệ) và giải thích cho khách bằng lời đơn giản.
Bài 2 – Vẽ sơ đồ đấu bảng công tắc 4 phím: Vẽ sơ đồ từ aptomat/RCBO tới bảng công tắc và bộ đèn sưởi 2 nhóm bóng + đèn + quạt, ghi rõ dây L, N, PE, từng dây ra của các phím. Kiểm tra lại: công tắc có cắt dây pha không, N và PE có đi qua công tắc không.
Bài 3 – Khảo sát vị trí trên bản vẽ nhà tắm: Vẽ mặt bằng một nhà tắm thật (vòi sen, bồn cầu, lavabo, cửa, chỗ treo khăn). Đánh dấu vùng nước phun trực tiếp, đề xuất vị trí đèn sưởi và bảng công tắc, ghi lý do.
Kết luận
Lắp đèn sưởi nhà tắm không chỉ là gắn một chiếc đèn lên trần. Người thợ cần chọn đúng vị trí ngoài vùng nước, tính đúng tải để có dây và aptomat phù hợp, bắt buộc có chống giật 30 mA, công tắc cắt dây pha, thân thiết bị bắt chắc và đủ khoảng hở tản nhiệt, rồi đo kiểm và chạy thử trước khi bàn giao.
