“Aptomat vẫn bật mà ổ cắm phòng ngủ chết hẳn.” “Lúc có lúc không, cắm sạc phải lắc phích mới vào.” “Bút thử sáng cả hai lỗ, tôi sợ quá không dám đụng.” Đây là những cuộc gọi thợ điện rất hay nhận. Thợ non tay thường thay ổ cắm cuối cùng rồi về, vài hôm sau khách gọi lại. Thợ giỏi biết rằng ổ chết chỉ là triệu chứng; thứ cần tìm là điểm đứt mạch — thường là một mối nối lỏng đã nóng âm ỉ nhiều tháng trước khi đứt hẳn.
Bài này là bài thứ hai của bước “Xử lý sự cố điện thường gặp”. Nó dùng lại kỹ năng đo của bước “Đồng hồ vạn năng & bút thử điện” và kiến thức đấu nối của bước “Lắp mạch chiếu sáng, công tắc & ổ cắm”. Học xong, bạn làm được: (1) phân biệt mất pha, mất trung tính và mất tiếp địa chỉ bằng ba phép đo; (2) khoanh vùng điểm lỗi trên mạch ổ cắm đi nối tiếp mà không phải tháo hết các ổ; (3) sửa mối nối đúng cách và kiểm tra bằng thử tải; (4) biết khi nào phải dừng và báo điện lực hoặc ban quản lý tòa nhà.
Ba lý do một mạch chết mà aptomat không nhảy
Aptomat (MCB) chỉ có hai cơ cấu cắt: cơ cấu nhiệt cắt khi quá tải kéo dài và cơ cấu từ cắt khi ngắn mạch. RCBO hoặc RCCB có thêm phần cắt khi dòng rò vượt ngưỡng (thường 30 mA với mạch sinh hoạt). Không cơ cấu nào trong số đó phản ứng với một sợi dây bị hở. Dây hở nghĩa là dòng bằng 0 — với aptomat, đó là trạng thái “bình thường”. Vì vậy mạch chết mà aptomat không nhảy gần như luôn rơi vào một trong ba nhóm dưới đây.
Mất dây pha (L) giữa tủ và ổ
Pha bị đứt ở đâu đó: mối nối trong hộp nối, chân ra của một ổ cắm phía trước, đầu dây ra của chính aptomat bị lỏng, hoặc tiếp điểm bên trong aptomat đã hỏng dù cần gạt vẫn ở vị trí ON. Khi mất pha, ổ chết hoàn toàn, bút thử không sáng ở lỗ nào. Đây là tình huống “dễ chịu” nhất vì phía sau điểm đứt không còn điện áp pha.
Mất dây trung tính (N) — tình huống nguy hiểm nhất
Khi N bị hở phía trước ổ, thiết bị không chạy vì không có đường về. Nhưng nếu trên cùng đoạn mạch đang có một tải cắm sẵn (sạc điện thoại, đèn ngủ, tivi chờ), pha sẽ đi qua tải đó và xuất hiện trên dây N phía sau điểm hở. Kết quả là bút thử sáng ở cả lỗ L lẫn lỗ N. Người không biết sẽ nghĩ “dây N cũng có điện thì chắc ổ hỏng”, rồi tháo ổ ra với tay trần. Hãy nhớ: khi mất trung tính, dây N phía sau điểm hở mang điện áp pha thật sự, đủ gây giật.
Ở nhà dùng điện một pha riêng, mất N tổng làm cả nhà mất điện. Ở khu tập thể, dãy trọ hoặc nhà dùng chung đường trục ba pha, đứt trung tính chung có thể làm điện áp trong một số nhà tăng vọt và làm hỏng thiết bị. Đó là việc của điện lực, không phải của thợ trong nhà.
Mối nối lỏng: chưa đứt hẳn nhưng đang nóng
Đây là nguyên nhân gốc của phần lớn các ca. Vít bắt dây ở ổ cắm lỏng dần do chu kỳ nóng – nguội, dây đồng nhiều sợi không bấm đầu cốt, hoặc mối nối xoắn quấn băng keo trong hộp nối. Điện trở tiếp xúc tăng, sinh nhiệt, đồng bị ô-xy hóa làm điện trở tăng thêm. Đến một ngày nó hở hẳn, hoặc chập chờn: cắm tải lớn thì chết, rút ra lại có điện. Khách thường mô tả “ổ hơi ấm” hoặc “thỉnh thoảng có mùi khét nhẹ”.
Hình 1. Cầu đấu aptomat trong tủ điện: mỗi vít bắt dây là một điểm có thể lỏng và sinh nhiệt giống như vít ở ổ cắm. Chỉ kiểm tra, siết lại sau khi đã cắt điện.
Dụng cụ và chuẩn bị trước khi đến nhà khách
Bộ dụng cụ tối thiểu
Đồng hồ vạn năng số có thang đo điện áp xoay chiều, tốt nhất có chế độ LoZ (trở kháng thấp) để loại “điện áp ma”.
Bút thử điện loại tiếp xúc và bút thử không tiếp xúc — chỉ dùng để sàng lọc, không dùng để kết luận “đã hết điện”.
Bộ tua vít cách điện, kìm tuốt dây, kìm bấm cốt, cút nối hoặc cầu đấu đúng cỡ dây 2,5 mm² và 4 mm².
Nhiệt kế hồng ngoại (nếu có), đèn đội đầu, băng dán ghi nhãn, khóa hoặc thẻ treo cho aptomat.
Ổ cắm thay thế cùng loại khách đang dùng (các dòng phổ biến ở Việt Nam như Panasonic, Schneider, Sino, Roman…), mặt và đế âm đúng chuẩn hộp âm của nhà.
Một tải thử có công suất biết trước, ví dụ máy sấy tóc hoặc bàn là khoảng 1.000–2.000 W.
Hỏi khách qua điện thoại
Năm câu hỏi giúp bạn mang đúng đồ và đoán trước vùng lỗi:
Những ổ nào chết, có đèn nào cùng phòng bị ảnh hưởng không?
Mất từ khi nào, có xảy ra ngay sau khi khoan, đóng đinh, sửa nhà hay mưa dột không?
Trước đó có ổ nào nóng, có mùi khét, có tiếng lách tách không?
Aptomat nhánh đang ở vị trí nào, đã thử gạt xuống rồi bật lại chưa?
Nhà có ai đã tự tháo ổ ra xem chưa?
Câu trả lời “ngay sau khi khoan treo tranh” gần như chỉ thẳng vào một sợi dây bị khoan trúng. Câu “trước đó ổ hơi nóng” chỉ vào mối nối lỏng.
Quy trình 7 bước tìm điểm đứt mạch
Quan sát và lập danh sách điểm chết. Đi một vòng, cắm tải thử hoặc dùng đồng hồ đo từng ổ, từng đèn trong khu vực. Ghi lên giấy: ổ nào còn, ổ nào chết, ổ nào chập chờn. Đừng tháo gì ở bước này. Rút toàn bộ thiết bị đang cắm trên mạch nghi ngờ để chúng không “đẩy” pha sang dây N làm rối kết quả đo.
Kiểm tra tủ điện. Xác định aptomat cấp cho vùng chết. Đo điện áp tại đầu ra aptomat đó (giữa vít ra của aptomat và thanh N chung) khi aptomat bật. Có khoảng 220 V là phần tủ ổn; không có điện áp trong khi đầu vào có điện là tiếp điểm aptomat hỏng — thay aptomat cùng dòng định mức. Đồng thời nhìn và sờ (bằng mu bàn tay, ngoài vỏ) xem có vít nào sạm màu, có mùi khét không.
Ba phép đo tại ổ chết. Đo L–N, L–PE và N–PE tại ổ chết đầu tiên. Đối chiếu với bảng ở phần sau để kết luận đó là mất pha, mất trung tính hay mất tiếp địa. Nếu đồng hồ đọc vài chục vôn lơ lửng, chuyển sang LoZ hoặc đo lại khi có tải nhỏ.
Khoanh vùng trên mạch nối tiếp. Mạch ổ cắm trong nhà thường đi từ ổ này sang ổ kia. Tìm ổ cuối cùng còn điện và ổ đầu tiên mất điện theo thứ tự dây đi. Điểm lỗi gần như luôn nằm ở chân ra của ổ còn điện, ở chân vào của ổ chết, hoặc ở một hộp nối giữa hai ổ đó. Nếu không biết thứ tự dây đi, hỏi khách bản vẽ, hoặc suy luận từ vị trí ống luồn dây gần nhất với tủ.
Cắt điện, khóa và kiểm tra không điện. Cắt aptomat nhánh, treo thẻ hoặc khóa, báo cho người nhà không được bật. Kiểm tra bút thử trên một nguồn đang có điện, đo lại tại ổ sắp tháo rồi kiểm tra lại bút một lần nữa. Chỉ khi cả ba lần đều cho kết quả hợp lý mới tháo mặt ổ.
Mở ổ và sửa đúng điểm lỗi. Tháo ổ còn điện cuối cùng và ổ chết đầu tiên, quan sát vít, đầu dây, vỏ nhựa. Đầu đồng sạm đen, vỏ dây cứng giòn, nhựa chảy là bằng chứng mối nối nóng. Cắt bỏ phần đồng hỏng tới chỗ đồng sáng màu, tuốt lại đúng chiều dài vít yêu cầu (thường khoảng 8–12 mm tùy ổ), dây nhiều sợi phải bấm đầu cốt. Ổ có vỏ biến dạng thì thay mới. Không nối xoắn quấn băng keo trong hộp âm.
Đóng điện, đo lại và thử tải. Lắp lại, bật aptomat, đo ba phép đo ở mọi ổ trong mạch. Cắm tải thử 1.000–2.000 W vào ổ xa nhất, chạy 10–15 phút, đo nhiệt mặt ổ vừa sửa và ổ phía trước. Mặt ổ chỉ hơi ấm hơn nhiệt độ phòng là đạt; nóng rõ rệt là còn mối nối kém.
An toàn: Không bao giờ dùng bút thử để kết luận “đã hết điện” khi đang xử lý ca mất trung tính — dây N có thể mang điện áp pha. Luôn cắt aptomat nhánh, khóa hoặc treo thẻ, và đo kiểm tra bằng đồng hồ trước khi chạm vào bất kỳ đầu dây nào. Đứng trên nền khô, không làm một mình khi phải thao tác trên thang gần tủ điện.
Mẹo cho bước khoanh vùng
Với ổ cắm đôi hoặc ổ ba, dây vào và dây ra thường cùng bắt vào một vít. Vít đó lỏng là cả phần mạch phía sau chết, trong khi chính ổ đó có thể vẫn chạy chập chờn. Đây là lý do “ổ cuối còn điện” rất hay là thủ phạm.
Nếu có hai ổ chết cách xa nhau trong khi ổ ở giữa còn điện, có thể mạch không đi nối tiếp như bạn nghĩ mà rẽ nhánh từ hộp nối. Tìm hộp nối trên trần hoặc sau tủ bếp.
Sau khi khách vừa khoan tường, dò vị trí lỗ khoan so với đường thẳng đứng hoặc nằm ngang từ ổ gần nhất. Dây âm tường thông thường đi thẳng, ít khi đi chéo.
Bảng số đo tham khảo tại ổ chết
Bảng dưới là thông lệ tham khảo cho mạch 220V/50Hz một pha có dây tiếp địa, đo bằng đồng hồ vạn năng số sau khi đã rút hết thiết bị trên mạch. Điện áp lưới thực tế dao động theo khu vực và giờ trong ngày, nên “khoảng 220 V” nghĩa là số đọc có thể lệch vài phần trăm quanh 220 V; điều quan trọng là so sánh giữa ổ còn điện và ổ chết trên cùng mạch.
L–N | L–PE | N–PE | Kết luận nhiều khả năng nhất | Việc tiếp theo |
|---|---|---|---|---|
Khoảng 220 V | Khoảng 220 V | 0 – vài V | Mạch bình thường, lỗi ở thiết bị hoặc phích cắm | Thử tải khác, kiểm tra phích và dây thiết bị |
0 V | 0 V | 0 V | Mất pha (hoặc ổ không được cấp điện) | Đo đầu ra aptomat, dò ngược về ổ còn điện |
0 V hoặc lơ lửng | Khoảng 220 V | 0 V (khi không có tải) | Mất trung tính, pha còn | Tìm điểm hở dây N; coi N là có điện |
0 V hoặc lơ lửng | Khoảng 220 V | Gần 220 V (khi có tải cắm trên mạch) | Mất trung tính, pha “tràn” qua tải sang N | Rút hết tải, cắt điện trước khi tháo |
Khoảng 220 V | 0 V | Khoảng 220 V hoặc lơ lửng | Mất tiếp địa hoặc tiếp địa chưa từng được nối | Kiểm tra dây PE và cọc tiếp địa |
Dao động, lúc có lúc không | Dao động | — | Mối nối lỏng, tiếp xúc chập chờn | Cắt điện, mở ổ phía trước, kiểm tra vít |
Lưu ý: đồng hồ số có trở kháng vào lớn (thường cỡ vài megaôm đến 10 MΩ), nên trên một dây đã hở nhưng chạy song song với dây có điện, nó có thể đọc vài chục vôn — gọi là điện áp cảm ứng hay “điện áp ma”. Con số này biến mất khi chuyển sang LoZ hoặc khi có tải nhỏ. Đừng kết luận “dây còn điện yếu” khi chỉ thấy con số lơ lửng như vậy, nhưng cũng đừng chạm tay vào dây đó.
Hình 2. Thợ điện đo bằng đồng hồ vạn năng tại tủ điện. Tại ổ chết, làm đủ ba phép đo L–N, L–PE, N–PE để biết mất pha, mất trung tính hay mất cả hai.
Ví dụ làm mẫu: phòng ngủ tầng 2 mất ba ổ cắm
Tình huống
Nhà phố ba tầng, khách báo phòng ngủ tầng 2 có bốn ổ cắm thì ba ổ chết, đèn trần vẫn sáng bình thường. Aptomat nhánh “Ổ cắm tầng 2” loại 20 A vẫn bật. Khách kể ổ cạnh cửa “dạo này hơi ấm khi sấy tóc” và tối qua ngửi thấy mùi khét nhẹ trước khi mất điện.
Khoanh vùng và tính toán
Đèn trần còn sáng nghĩa là mạch chiếu sáng riêng, không liên quan. Bạn rút hết thiết bị trên mạch ổ cắm tầng 2 và đo:
Đầu ra aptomat 20 A: khoảng 222 V so với thanh N — phần tủ ổn.
Ổ 1 (cạnh cửa, gần tủ nhất): L–N khoảng 221 V, nhưng nhựa quanh lỗ N hơi ngả màu.
Ổ 2: L–N 0 V; L–PE khoảng 221 V; N–PE 0 V. Theo bảng, đây là mất trung tính, pha vẫn còn.
Ổ 3 và ổ 4: kết quả giống ổ 2.
Ổ cuối còn điện là ổ 1, ổ chết đầu tiên là ổ 2. Mùi khét và “ổ hơi ấm” trỏ thẳng vào ổ 1. Bạn cắt aptomat, khóa, đo kiểm tra không điện rồi tháo ổ 1: dây N vào và dây N ra cùng bắt vào một vít, đầu dây N ra sạm đen, vít lỏng, nhựa quanh vít chảy nhẹ.
Để giải thích cho khách vì sao một mối nối nhỏ lại nóng đến thế, bạn tính nhanh. Máy sấy tóc khách hay dùng ghi 1.800 W:
Dòng điện: I = P ÷ U = 1.800 ÷ 220 ≈ 8,2 A.
Giả sử mối nối lỏng có điện trở tiếp xúc khoảng 0,2 Ω (con số minh họa; mối nối tốt chỉ cỡ vài phần nghìn ôm).
Nhiệt sinh ra tại mối nối: P = I² × R = 8,2² × 0,2 ≈ 13 W.
Mười ba oát nghe nhỏ, nhưng nó tập trung vào một điểm nhỏ hơn đầu đũa nằm kín trong hộp nhựa, không có chỗ tỏa nhiệt — tương đương đặt một mỏ hàn nhỏ ngay trong ổ. Với tải 12 A, con số tăng lên khoảng 29 W vì nhiệt tăng theo bình phương dòng điện.
Hình 3. Dùng kìm cắt bỏ đoạn đầu dây đã sạm hoặc chai cứng trước khi tuốt và bắt lại. Chỉ siết lại vít trên đoạn đồng đã hỏng thì mối nối sẽ tiếp tục nóng.
Phương án và kiểm tra lại
Bạn cắt bỏ khoảng 15 mm đầu dây N bị sạm cho tới chỗ đồng sáng, tuốt lại 10 mm. Vì dây dài vừa đủ, bạn không bắt hai dây chung một vít nữa mà nối dây vào, dây ra và một đoạn dây ngắn bằng cút nối đúng cỡ, rồi đưa đoạn dây ngắn vào vít ổ. Ổ 1 có vỏ chảy nên thay ổ mới cùng loại. Kiểm tra luôn dây L của ổ 1: vít còn chặt, đồng sáng.
Bật aptomat, đo lại: cả bốn ổ L–N khoảng 221 V, N–PE gần 0 V. Cắm máy sấy 1.800 W vào ổ 4, chạy 15 phút: mặt ổ 1 đo được khoảng 33 °C khi phòng khoảng 30 °C — đạt.
Các tình huống thường gặp và cách xử lý
Ổ chập chờn, phải lắc phích mới vào
Nếu ba phép đo bình thường khi không có tải nhưng rơi về 0 khi cắm tải, lỗi thường nằm ở lá tiếp xúc bên trong ổ đã mất độ đàn hồi, hoặc ở phích cắm của thiết bị. Thử một phích cắm khác. Lá tiếp xúc lỏng không sửa được — thay ổ.
Cả nhà mất điện nhưng aptomat tổng vẫn bật
Đo tại đầu vào aptomat tổng. Không có điện áp ở đầu vào là sự cố phía trước tủ: dây từ công tơ vào nhà, công tơ hoặc lưới. Phần từ công tơ trở về lưới thuộc ngành điện quản lý; bạn không mở niêm phong, không đụng vào dây trước công tơ. Báo khách gọi tổng đài chăm sóc khách hàng của điện lực khu vực.
Một phòng mất điện sau khi khoan treo kệ
Lỗ khoan cắt đứt hoặc làm dập dây. Mũi khoan kim loại có thể đã chạm cả pha lẫn N, chỉ may là aptomat không nhảy vì dây chưa chạm nhau hẳn. Không chỉ nối lại tại chỗ lỗ khoan rồi trát kín: mối nối âm tường không kiểm tra được sau này. Phương án tốt là kéo dây mới trong ống luồn, hoặc làm hộp nối có nắp kiểm tra, và báo khách rõ vị trí.
Lỗi thường gặp khi xử lý ổ mất điện
Thay ổ chết cuối cùng — dấu hiệu — vài hôm sau mất lại. Nguyên nhân — điểm lỗi nằm ở ổ phía trước. Cách sửa — luôn tìm ổ cuối còn điện và ổ đầu mất điện trước khi tháo.
Kết luận bằng bút thử — dấu hiệu — “cả hai lỗ đều có điện nên ổ chập”. Nguyên nhân — không hiểu hiện tượng mất trung tính. Cách sửa — đo L–N, L–PE, N–PE bằng đồng hồ, rút hết tải trên mạch.
Chỉ siết lại vít đã cháy — dấu hiệu — ổ nóng lại sau vài tuần. Nguyên nhân — đồng đã ô-xy hóa, nhựa đã biến tính. Cách sửa — cắt bỏ phần hỏng, tuốt lại, thay ổ nếu vỏ biến dạng.
Nối xoắn quấn băng keo trong hộp âm — dấu hiệu — mối nối nóng, băng keo bong. Nguyên nhân — tiếp xúc kém, không có lực ép ổn định. Cách sửa — dùng cút nối, cầu đấu đúng cỡ; dây nhiều sợi bấm đầu cốt.
Quên rút tải trước khi đo — dấu hiệu — số đo nhảy lung tung, N có điện áp. Nguyên nhân — tải “đẩy” pha sang dây N bị hở. Cách sửa — rút toàn bộ thiết bị trên mạch, đo lại.
Không thử tải sau khi sửa — dấu hiệu — khách gọi lại khi dùng bàn là. Nguyên nhân — mối nối chỉ đạt khi dòng nhỏ. Cách sửa — thử tải 1.000–2.000 W 10–15 phút, đo nhiệt mặt ổ.
Khi nào dừng lại và gọi người có thẩm quyền: phía trước aptomat tổng không có điện; điện áp tại tủ tổng cao hoặc thấp bất thường kéo dài; nghi đứt trung tính chung ở khu tập thể, dãy trọ; có dấu hiệu cháy trong tường hoặc trên trần lan rộng; căn hộ chung cư có sự cố ở tủ tầng, trục điện chung. Lúc đó báo điện lực khu vực hoặc ban quản lý tòa nhà, ghi lại số đo và ảnh, không tự can thiệp vào phần không thuộc nhà khách.
Hình 4. Ổ cắm tháo mặt với vết cháy đen quanh một vít bắt dây và vỏ dây bị chảy — dấu hiệu mối nối lỏng sinh nhiệt lâu ngày. Phải cắt bỏ phần hỏng, thay ổ nếu đế đã cháy, không chỉ siết lại. (Ảnh: Sumpfchiller, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons)
Báo cáo cho khách
Khách không cần nghe về điện trở tiếp xúc; họ cần biết lỗi ở đâu, đã sửa gì, còn rủi ro gì. Chụp ảnh mối nối cháy trước khi cắt bỏ — đó là bằng chứng tốt nhất để khách hiểu vì sao bạn khuyên kiểm tra các ổ khác.
Mẫu câu báo cáo:
“Mạch ổ cắm tầng 2 mất điện do dây trung tính ở ổ cạnh cửa bị lỏng và cháy sạm, aptomat không nhảy vì lỗi này không gây quá tải. Em đã cắt bỏ đoạn dây hỏng, nối lại bằng cút nối và thay ổ mới. Đo lại cả bốn ổ đều khoảng 221 V, thử máy sấy 15 phút mặt ổ chỉ ấm nhẹ. Nhà mình xây cùng thời nên các ổ khác cũng có thể lỏng tương tự; anh chị cân nhắc cho em kiểm tra siết lại toàn bộ ổ cắm dùng tải lớn như bếp, máy giặt, bình nóng lạnh.”
Báo giá theo đầu việc: công kiểm tra – khoanh vùng, công sửa từng điểm, vật tư (ổ cắm, cút nối) và phần đề xuất kiểm tra thêm tách riêng để khách tự chọn. Không ghi số tiền cố định trong bài học: giá công và vật tư khác nhau theo khu vực và thời điểm.
Hình 5. Thợ dùng kìm đấu lại dây vào hàng đế ổ cắm. Sửa xong, thử tải 10–15 phút rồi đo nhiệt mặt ổ để chắc mối nối mới không nóng.
Câu hỏi thường gặp
Bút thử điện sáng cả hai lỗ ổ cắm là bị gì?
Thường là mất dây trung tính (N) ở phía trước ổ đó. Pha đi qua một thiết bị đang cắm trên cùng mạch rồi “tràn” sang dây N bị hở, nên lỗ N cũng có điện. Đây là tình huống nguy hiểm vì dây N lúc này mang điện áp pha.
Aptomat không nhảy thì có nghĩa là mạch an toàn không?
Không. Aptomat chỉ cắt khi quá tải hoặc ngắn mạch. Một mối nối lỏng đang phát nhiệt hoặc một dây bị đứt hở không làm aptomat nhảy, nhưng vẫn có thể gây cháy hoặc giật.
Có thể chỉ siết lại vít ổ cắm là xong không?
Không nên. Nếu đầu đồng đã sạm đen hoặc nhựa đã chảy, điện trở tiếp xúc vẫn cao sau khi siết. Cắt bỏ đoạn đồng hỏng, tuốt lại và thay ổ nếu vỏ đã biến dạng.
Đồng hồ vạn năng đo được vài chục vôn trên dây đã cắt có phải còn điện không?
Chưa chắc. Đồng hồ số trở kháng cao có thể đọc “điện áp ma” do cảm ứng từ dây bên cạnh. Dùng chế độ LoZ hoặc đo có tải để phân biệt, và luôn coi dây đó là có điện cho tới khi chứng minh ngược lại.
Khi nào phải gọi điện lực thay vì tự sửa?
Khi cả nhà mất điện mà phía trước aptomat tổng cũng không có điện, khi điện áp đo ở tủ tổng bất thường (quá cao hoặc quá thấp so với khoảng 220 V), hoặc khi nghi lỗi ở công tơ, dây sau công tơ thuộc phạm vi ngành điện quản lý.
Bài tập thực hành
Trên khung tập, lắp một mạch bốn ổ cắm nối tiếp từ một aptomat 20 A, có dây PE.
Nhờ người hướng dẫn tạo một lỗi bí mật (nới lỏng vít L, nới lỏng vít N hoặc tháo PE ở một ổ) khi mạch đã cắt điện.
Đóng điện, dùng ba phép đo để kết luận loại lỗi và vị trí trước khi tháo bất kỳ ổ nào. Ghi kết quả vào bảng.
Cắt điện đúng quy trình, sửa lỗi, đóng điện, thử tải 10 phút và đo nhiệt mặt ổ.
Viết một đoạn báo cáo cho khách theo mẫu ở trên.
Tiêu chí tự đánh giá — bạn đạt khi:
Kết luận đúng loại lỗi (mất L, mất N, mất PE, lỏng) ở ít nhất ba lần thử liên tiếp chỉ bằng số đo.
Chỉ ra đúng đoạn có lỗi trước khi tháo, không tháo quá hai ổ.
Cắt điện, khóa và kiểm tra không điện đủ ba bước mỗi lần trước khi chạm vào dây.
Mối nối sau sửa không nóng rõ rệt sau 10 phút thử tải.
Báo cáo có vị trí lỗi, nguyên nhân, việc đã làm, số đo sau sửa và đề xuất.
Bài tiếp theo trong bước “Xử lý sự cố điện thường gặp” sẽ hướng dẫn dò rò điện khi hóa đơn tăng bất thường. Sau đó bạn chuyển sang bước “Kiểm tra an toàn & bài thi lắp mạch”, nơi lỗi mất trung tính là một trong những câu hỏi tình huống hay được đưa vào đề.
